AVIF - najszybszy format zdjęć

Wprowadzenie

W kontekście obecnych trendów internetowych, gdzie szybkość ładowania strony i jakość zdjęć są kluczowe, AVIF jawi się jako znaczący postęp. Według badań przeprowadzonych przez Google, format AVIF może zredukować rozmiar plików o 20-30% w porównaniu do formatu WebP, który już sam w sobie jest znany z efektywnej kompresji.

Co więcej, w stosunku do tradycyjnego formatu JPEG, oszczędności te mogą sięgać nawet 50% przy zachowaniu porównywalnej jakości obrazu.

Takie statystyki mają ogromne znaczenie w kontekście przeglądania stron internetowych, gdzie każdy dodatkowy megabajt danych może wpływać na czas ładowania strony i ostatecznie na doświadczenie użytkownika czy SEO.

Głębia i innowacyjność formatu stają się wyraźne, gdy przyjrzymy się jego technicznym aspektom. Jako format obrazu, AVIF korzysta z zaawansowanego algorytmu kompresji zdjęć, który jest bezpośrednio wywiedziony z kodeka wideo AV1. W odróżnieniu od formatu HEIF znanego z iPhone, AVIF nie jest przywiązany do jednego ekosystemu sprzętowego i działa natywnie w przeglądarkach Chrome, Firefox czy Edge.

To właśnie ten algorytm odpowiada za jego wyjątkowe właściwości, takie jak wysoce efektywna kompresja, wsparcie dla szerokiej gamy kolorów, w tym High Dynamic Range (HDR), i zdolność do przechowywania obrazów o wysokiej rozdzielczości przy stosunkowo niskim rozmiarze pliku.

Efektywność kompresji

Jednym z najbardziej znaczących atutów AVIF jest jego zdolność do znacznej redukcji rozmiaru plików bez widocznej utraty jakości obrazu.

Przykładowo, w testach przeprowadzonych przez Netflix, obrazy zakodowane w formacie AVIF były o 50% mniejsze od odpowiedników w formacie JPEG, przy zachowaniu porównywalnej jakości wizualnej.

Ta zdolność do efektywnej kompresji ma kluczowe znaczenie w kontekście internetowym, gdzie mniejszy rozmiar pliku przekłada się na szybsze ładowanie stron i lepszą wydajność.

Obsługa kolorów i HDR

AVIF wyróżnia się także wsparciem dla szerokiej gamy kolorów i HDR. W porównaniu do tradycyjnych formatów jak JPEG, które ograniczają się do sRGB, AVIF może przechowywać obrazy w przestrzeniach kolorów takich jak BT.2020, co jest istotne dla przyszłości telewizji i wideo w jakości 4K i wyżej.

AVIF a inne formaty

Poniższa tabela porównuje AVIF z popularnymi formatami - WebP, JPEG i PNG - pod względem kompresji, jakości i zastosowań.

Gdy zestawimy go z innymi popularnymi formatami obrazów, różnice stają się bardziej wyraźne. W porównaniu z WebP, kolejnym formatem znanym ze swojej efektywności kompresji, AVIF oferuje podobną, a czasami nawet lepszą, kompresję przy zachowaniu wyższej jakości obrazu. W przeciwieństwie do PNG, umożliwia kompresję bezstratną i stratną, zapewniając większą elastyczność.

Zalety AVIF

Format zbudowany na bazie kodeka wideo AV1, przynosi znaczące innowacje w dziedzinie kompresji obrazów cyfrowych. Ten nowoczesny, otwarty format obrazowania oferuje szereg zalet w porównaniu do tradycyjnych formatów, takich jak JPEG i PNG.

1. Zaawansowane funkcje

W przeciwieństwie do JPEG, oferuje wsparcie dla animacji, przeźroczystości alfa oraz nakładek. Obsługuje także szerszą gamę kolorów, co pozwala na tworzenie bogatszych i bardziej żywych obrazów.

Te zaawansowane funkcje umożliwiają AVIF dostarczanie niezwykle realistycznych doświadczeń wizualnych.

2. Przyszłość kompresji obrazu

AVIF jest opracowywany z myślą o wielordzeniowych procesorach CPU. Oczekuje się, że z upływem czasu, wraz z rozwojem technologii wielordzeniowych, czas kompresji będzie się znacznie skracać.

Choć nie obsługuje progresywnego renderowania, jego mniejszy rozmiar pozwoli na szybsze pobieranie i wyświetlanie niż w przypadku plików JPEG czy PNG.

3. Wpływ na SEO

Zastosowanie formatu może przyspieszyć czas ładowania stron, co przekłada się na niższy współczynnik odrzuceń, lepsze SEO i większą satysfakcję klientów.

Zobacz też: CRM - System zarządzania relacjami

➜

Na przykład firma OneFootball zauważyła przyspieszenie czasu ładowania strony o 26% oraz szybsze osiągnięcie interaktywności (TTI) o 24% po włączeniu automatycznej konwersji na AVIF.

4. Oszczędności

AVIF może znacząco zmniejszyć zużycie pasma, co jest szczególnie ważne dla stron internetowych o dużej liczbie odwiedzin. Na przykład, dla obrazów o rozdzielczości 2 MP, format AVIF może zredukować rozmiar z 291 KB (JPEG) do 178 KB, co przekłada się na oszczędność 113 KB (39%) na obraz.

Takie zmniejszenie rozmiaru plików może przyczynić się do oszczędności kosztów związanych z szerokością pasma, nawet po uwzględnieniu wyższych kosztów kodowania i przechowywania obrazów.

Addy Osmani, znany specjalista w dziedzinie wydajności stron internetowych, przeprowadził testy porównujące AVIF z JPEG i WebP, ujawniając znaczne oszczędności w rozmiarze plików przy utrzymaniu wysokiej jakości obrazu.

W jednym z testów, zdjęcie o rozmiarze 560 KB w formacie JPEG zostało skompresowane do 289 KB (JPEG@q75), 206 KB (WebP@q75) oraz 101 KB (AVIF@q30), osiągając do 81% oszczędności w kompresji.

5. Wsparcie dla animacji i przezroczystości

AVIF wykracza poza tradycyjne formaty obrazów, takie jak JPEG, oferując wsparcie dla animacji, podobnych do tych znanych z formatu GIF, oraz przeźroczystości na wzór PNG. Te cechy czynią go atrakcyjnym wyborem dla różnorodnych zastosowań graficznych, w tym dla grafik, logotypów oraz infografik, gdzie JPEG ma swoje ograniczenia.

Dodatkowo, oferuje lepszą kompresję bezstratną niż JPEG, co jest kluczowe dla zachowania wysokiej jakości obrazów po kompresji.

AVIF pozwala na tworzenie obrazów złożonych z wielu warstw, przechowywanych w sekwencjach obrazów, co umożliwia tworzenie animacji i tzw. "żywych zdjęć". Dodatkowo, format ten obsługuje obrazy monochromatyczne i wielokanałowe, w tym obrazy przeźroczyste wykorzystujące kanał alfa.

6. Zaawansowane możliwości kolorystyczne

AVIF wspiera głębię kolorów na poziomie 12 bitów, co pozwala na tworzenie obrazów o wysokiej dynamice (HDR) i szerokiej gamie kolorów (WCG).

Te cechy pozwalają na uzyskanie lepszego zakresu jasnych i ciemnych tonów oraz szerszego zakresu luminancji. Dzięki temu jest w stanie dostarczyć obrazy o wyjątkowo bogatej kolorystyce i dynamice, co jest ważne w kontekście wyświetlania obrazów na nowoczesnych urządzeniach.

Wady i ograniczenia

Mimo swoich licznych zalet, format AVIF napotyka na pewne ograniczenia, głównie związane z obsługą przez przeglądarki oraz kosztami kodowania.

1. Ograniczenia w obsłudze przez przeglądarki

Jednym z głównych wyzwań dla AVIF jest wsparcie przez różne przeglądarki. Na początku 2024 roku, wsparcie wśród użytkowników przeglądarek internetowych wynosiło około 79,81%, podczas gdy wsparcie dla formatu WebP wynosiło już 96,30%.

Chrome i Opera oferują pełne wsparcie dla obrazów AVIF, podczas gdy użytkownicy Firefoxa mogą skonfigurować to ustawienie ręcznie. W środowisku mobilnym jest obsługiwany przez Chrome na Androidzie oraz przeglądarkę Androida. Safari zaczęło wspierać format od wersji 16.1, a Firefox od wersji 93​​​​.

2. Koszty kodowania

Kolejnym ograniczeniem jest koszt kodowania. Proces kodowania AVIF jest 8-10 razy droższy niż kodowanie JPEG, co wynika z jego złożonej natury i zaawansowanych technik kompresji. Wymaga to głębokiego zrozumienia teorii kompresji obrazów i zaangażowania w badania i rozwój.

Wiele firm CDN wciąż wydaje się niechętnych do inwestowania w technologię AVIF, co hamuje jej powszechne przyjęcie​​.

3. Problemy z renderowaniem progresywnym

AVIF nie obsługuje progresywnego renderowania, techniki stosowanej w standardowych obrazach JPEG i WebP, które są ładowane linia po linii od góry do dołu, aż obraz zostanie całkowicie wyświetlony. Brak tej funkcji może wpływać na sposób, w jaki obrazy są ładowane i wyświetlane w przeglądarkach​​​​.

Case studies

Wdrażanie AVIF dla responsywnych stron

Dzięki swoim zaawansowanym technikom kompresji, umożliwia tworzenie mniejszych plików obrazów przy zachowaniu podobnej jakości wizualnej, co jest kluczowe dla szybszego ładowania się stron internetowych i zmniejszenia zużycia pasma.

Narzędzia takie jak ImageMagick i FFmpeg stanowią dobry punkt startowy dla bardziej zaangażowanych deweloperów zainteresowanych wykorzystaniem AVIF. W ciągu ostatnich dwóch lat, szybkość kodowania AVIF znacznie się poprawiła, co umożliwia efektywne wdrażanie kompresji obrazu na dużą skalę.

Animowane AVIF

Format AVIF oferuje znaczną oszczędność miejsca w porównaniu z animowanymi GIF-ami. Testy wykazały, że średnie oszczędności wielkości plików wynosiły około 86% w porównaniu do oryginalnych plików GIF i około 73% w porównaniu z animowanymi plikami JPEG XL.

Narzędzia takie jak FFmpeg mogą być używane do tworzenia animowanych plików, co sprawia, że format ten staje się coraz bardziej atrakcyjny dla dynamicznych treści wizualnych na stronach internetowych.

Zastosowania w rozwoju aplikacji i stron

Głównym zastosowaniem formatu AVIF jest jego wykorzystanie jako bardziej efektywna alternatywa dla tradycyjnych formatów obrazów, takich jak JPEG i PNG, w rozwoju aplikacji i stron internetowych.

Dzięki zaawansowanym technikom kompresji zapewnianym przez kodek AV1, pliki mogą dostarczać porównywalną lub lepszą jakość obrazu przy znacznie zredukowanym rozmiarze pliku. To przekłada się na szybsze czasy ładowania i zmniejszone zużycie pasma dla witryn internetowych i aplikacji.

Format wspiera również szeroką gamę zaawansowanych funkcji, takich jak wysoka dynamika (HDR) i szeroka gama kolorów, co sprawia, że jest odpowiedni do różnorodnych specjalistycznych zastosowań.

Wykorzystanie HTML <picture>

AVIF może być efektywnie wykorzystywany w połączeniu z tagiem HTML <picture>, który umożliwia serwowanie różnych wersji obrazu dla różnych wyświetlaczy, urządzeń lub przeglądarek. Dzięki temu można serwować obrazy w przeglądarkach, które je obsługują, jednocześnie zapewniając alternatywne formaty dla przeglądarek, które jeszcze go nie obsługują. Tag <picture> umożliwia elastyczne zarządzanie obrazami responsywnymi, zapewniając optymalne dopasowanie do rozmiaru i rozdzielczości wyświetlacza użytkownika.

Przyszłość i innowacje w kompresji obrazu

Innowacje w automatyzacji i AI

Zastosowanie sztucznej inteligencji (AI) i automatyzacji procesów w obszarze optymalizacji obrazu będzie miało kluczowe znaczenie dla przyszłego rozwoju formatów obrazu, w tym AVIF.

Takie innowacje mogą obejmować lepsze algorytmy kompresji, wykorzystujące uczenie maszynowe do jeszcze skuteczniejszego redukowania rozmiarów plików bez utraty jakości obrazu.

Zobacz też: Automatyzacja procesów małej firmy

➜

JPEG XL jako potencjalny konkurent

JPEG XL, nowy format obrazu, który również oferuje wyjątkowe korzyści w zakresie kompresji i jakości obrazu, może stanowić konkurencję dla AVIF. JPEG XL zapewnia znaczną redukcję rozmiaru pliku przy zachowaniu wysokiej jakości, szybsze kodowanie/dekodowanie oraz progresywne dekodowanie, co jest korzystne dla użytkowników internetu i aplikacji mobilnych.

Jest to ważne, ponieważ rozwój technologii obrazowania cyfrowego jest dynamiczny, a pojawienie się nowych formatów, takich jak JPEG XL, może wpływać na popularność i adaptację formatów.

Konieczność stałego rozwoju i adaptacji

Dalszy rozwój formatu będzie wymagał ciągłej adaptacji i innowacji w zakresie technologii kompresji i sposobów przechowywania danych.

Przyszłość formatu AVIF będzie zależała od jego zdolności do adaptacji w szybko zmieniającym się środowisku technologicznym, w którym innowacje są kluczowe dla utrzymania konkurencyjności i funkcjonalności.

AVIF vs WebP vs JPG - który format wybrać?

Wybór formatu zdjęcia to zawsze kompromis między wagą pliku, jakością obrazu i zgodnością z przeglądarkami. AVIF daje najmniejsze pliki i najbogatszą kolorystykę, WebP to bezpieczny standard obsługiwany niemal wszędzie, a JPG pozostaje formatem o stuprocentowej zgodności, choć najcięższym. Poniższa tabela porównuje trzy najpopularniejsze formaty pod kątem decyzji, który z nich wybrać do konkretnego zastosowania.

W praktyce najlepsze efekty daje serwowanie AVIF z fallbackiem do WebP i JPG - przeglądarka sama wybiera najlżejszy obsługiwany format. Jeśli chcesz zgłębić temat, sprawdź czym jest format WebP - co to jest, na czym polega JPG - co to znaczy oraz jak działa kompresja zdjęć. Dla zdjęć produktowych w sklepie różnica wagi przekłada się wprost na szybkość ładowania i konwersję.

Jak otworzyć i konwertować plik AVIF?

Plik z rozszerzeniem .avif otworzysz dziś w większości nowoczesnych programów i przeglądarek bez instalowania dodatków. Najprościej wyświetlić go bezpośrednio w przeglądarce - Chrome, Edge i Firefox obsługują AVIF od dawna, a Safari od wersji 16.1. Wystarczy przeciągnąć plik do okna przeglądarki.

W systemie Windows 11 do otwierania AVIF w aplikacji Zdjęcia potrzebne jest darmowe rozszerzenie AV1 Video Extension ze sklepu Microsoft Store. Na macOS (od Ventura) pliki AVIF otworzysz natywnie w aplikacji Podgląd, bez żadnych dodatków.

Do konwersji AVIF na JPG lub PNG (i odwrotnie) najwygodniejsze są darmowe narzędzia:

• Squoosh.app - darmowa aplikacja webowa od Google, konwersja w przeglądarce bez wysyłania pliku na serwer, z podglądem różnicy jakości.
• GIMP i Photoshop - oba programy graficzne obsługują eksport i import AVIF (Photoshop przez wtyczkę lub w nowszych wersjach natywnie).
• ffmpeg i ImageMagick - narzędzia wiersza poleceń do masowej konwersji wielu plików naraz, idealne przy automatyzacji.

Jeśli zależy Ci tylko na dopasowaniu wymiarów grafiki, skorzystaj z naszego narzędzia do zmiany rozmiaru zdjęcia online. Przy zdjęciach na sklep warto trzymać się rekomendowanych wymiarów - więcej w poradniku o tym, jaki dobrać rozmiar zdjęcia do sklepu. Potrzebujesz przygotować dokument zamiast obrazu? Przyda się konwerter JPG na PDF.

Pamiętaj jednak, że żaden format ani konwerter nie naprawi słabego zdjęcia bazowego. AVIF czy WebP to wyłącznie etap optymalizacji - decydujące jest dobre światło, ostrość i kompozycja na etapie sesji. Jeśli zależy Ci na materiale, który po kompresji wciąż wygląda profesjonalnie, postaw na fotografię produktową w marszalstudio.

Zakończenie

Format AVIF, oparty na kodeku wideo AV1, zrewolucjonizował świat cyfrowego obrazowania, oferując znaczne zalety w zakresie kompresji i jakości obrazu. Jego zdolność do redukcji rozmiaru plików o 50% i więcej % w stosunku do JPEG, przy zachowaniu wysokiej jakości obrazu, sprawia, że jest on atrakcyjnym wyborem dla stron internetowych i aplikacji cyfrowych, dążących do szybszego ładowania i efektywniejszego wykorzystania pasma​​.

Najczęściej zadawane pytania o AVIF

AVIF - co to za format?

AVIF (AV1 Image File Format) to nowoczesny format zdjęć oparty na kodeku wideo AV1. Oferuje bardzo wysoką kompresję, dzięki czemu pliki są o około 50% mniejsze niż JPEG przy zachowaniu porównywalnej jakości. Obsługuje przezroczystość, animacje, HDR oraz szeroką gamę kolorów (12-bit, BT.2020).

AVIF czy WebP - co lepiej wybrać?

AVIF daje mniejsze pliki (o 20-30% lżejsze od WebP) i lepszą kolorystykę, ale kosztuje to dłuższy czas kodowania i nieco słabsze wsparcie przeglądarek (~80% vs ~96% dla WebP). Najlepsze rozwiązanie to serwowanie AVIF z fallbackiem do WebP - przeglądarka sama wybierze najlżejszy obsługiwany format. Jeśli zależy Ci na maksymalnej zgodności, postaw na WebP, jeśli na minimalnej wadze - na AVIF.

Jak otworzyć plik AVIF?

Plik AVIF otworzysz przeciągając go do przeglądarki Chrome, Edge, Firefox lub Safari 16.1+. W Windows 11 potrzebne jest darmowe rozszerzenie AV1 Video Extension ze sklepu Microsoft Store, aby wyświetlać AVIF w aplikacji Zdjęcia. Na macOS (od Ventura) pliki AVIF otwierają się natywnie w aplikacji Podgląd.

Jak przekonwertować AVIF na JPG?

Najprościej skorzystać z darmowej aplikacji webowej Squoosh.app od Google - konwersja odbywa się w przeglądarce, bez wysyłania pliku na serwer. Plik AVIF przekonwertujesz też w GIMP-ie lub Photoshopie, a do masowej konwersji wielu plików naraz nadają się narzędzia wiersza poleceń ffmpeg i ImageMagick.

Czy AVIF jest lepszy od JPG?

Pod względem kompresji i jakości tak - pliki AVIF są o około 50% mniejsze od JPEG przy podobnej jakości, obsługują przezroczystość, animacje i HDR, czego JPG nie potrafi. JPG wygrywa jedynie pełną zgodnością (100% przeglądarek i programów) oraz najszybszym czasem kodowania, dlatego wciąż sprawdza się tam, gdzie liczy się uniwersalność.